Verslavingsgedrag: een gevolg van een Gebrek aan Zelf-Gevoel?

Het verbaast me steeds weer hoe verslavingsgevoelig de mens is. De een is natuurlijk wel gevoeliger voor verslaving dan de ander. En dan zijn er ook nog eens 'goede' en 'slechte' verslavingen. Sommige verslavende gewoonten beginnen als iets nuttigs of leuks, zoals sporten, aandacht voor je uiterlijk, shoppen, gokken, seks, computerspelletjes of surfen op het internet. We kunnen dit soort gedrag vaak makkelijk goedpraten:

  • "Ik moet sporten om fit te blijven."
  • "Ik vind het belangrijk om goed voor de dag te komen."
  • "Ik vind het leuk om te internetten. Ik leer altijd wel iets nieuws."

Maar let op! Er is maar een dun lijntje tussen toewijding en dwang. Bij activiteiten zoals sporten of trainen is het bijvoorbeeld niet altijd duidelijk wat genoeg is en wat te veel. Wanneer iets extreme vormen aanneemt is het geen kwestie van toewijding meer, maar van dwang. Het is dus de drijfveer achter onze handeling of activiteit die voor het subtiele verschil zorgt.

Wist je dat er aan verslaving een andere verslaving ten grondslag ligt en dat die de wortel is van alle andere verslavingen, maar die we nooit onder ogen zien? Dat is onze verslaving aan goedkeuring!

Sommigen van ons hebben tijdens hun jeugd helaas niet voldoende input gekregen van onze ouders/verzorgers om een Gezond Zelf-Gevoel te kunnen ontwikkelen. Het gevolg is een groot innerlijk gat, in plaats van een onwankelbare innerlijke bron van wéten dat we ons 'zelf' zijn en dat we niets hoeven te doen om ons bestaansrecht te ‘verdienen’ of om behandeld te worden als een ‘echt’ persoon. Verslaving is in wezen niets meer dan de knagende behoefte om die innerlijke leegte te vullen, wat mettertijd is uitgegroeid tot een dwangmatige gewoonte.

Hoe en waarom dat gebeurt wordt uitgebreid uitgelegd in de Gezond Zelf-Gevoel Theorie.

Wanneer we geen duidelijk Zelf-Gevoel hebben, proberen we de goedkeuring van onze ouder of verzorger te verdienen. Dat geeft ons de stabiliteit die we nodig hebben. Hun goedkeuring krijgen fungeert als een vervanging van ons (gebrek aan) Zelf-Gevoel, en is in wezen dus een kwestie van leven of dood. We hebben er alles voor over, zelfs dingen die niet goed voor ons zijn. Maar we zijn ons hier niet van bewust omdat we geen contact hebben met wie we werkelijk zijn. Je kunt zeggen dat er 'niemand thuis is in ons wezen'.

Waarom zijn mensen verslaafd?

De Gezond Zelf-Gevoel Theorie geeft de volgende verklaring voor drugs- en alcoholverslaving:

  • Het vergt veel energie om steeds te streven naar de goedkeuring van anderen. Je leeft je eigen leven niet, maar bent constant op zoek naar iets wat onvindbaar is: je eigen Zelf. Dat leidt tot frustratie en uitputting, waardoor we wel 'een paar borrels' kunnen gebruiken om onszelf te troosten.
  • Niet thuis zijn in je eigen Zelf leidt vaak tot een sterkere behoefte om 'erbij te horen'. Een groepje vrienden of gelijkgezinden in het café om de hoek komt prachtig tegemoet aan zo’n verlangen. Bovendien zorgen drinken en/of roken er ook nog voor dat we ons sociaal minder onhandig voelen.
  • Voor iemand die afhankelijk is van goedkeuring voor zijn of haar Zelf-Gevoel worden drinken en roken gemakkelijk een vervanging voor een 'beloning' (de goedkeuring) waar we onbewust naar streven na een ‘prestatie’ of een goed afgeronde klus.

In de loop van mijn leven heb ik moeten toekijken hoe mijn broer, een diabeticus, worstelde met zijn alcoholverslaving – een strijd die hij uiteindelijk verloor. Op vierenvijftigjarige leeftijd overleed hij.

Maar er is goede hoop…

Achteraf gezien besef ik dat we allebei wanhopig verlangden naar erkenning. Steeds weer merkte ik hoe onze ouders de momenten voor die erkenning niet zagen. Ik bedacht ook dat we, als volwassen mensen, verwacht worden onafhankelijk te zijn, het leven te accepteren zoals het is en ons thuis te voelen in ons Zelf. Wij misten deze gunstige eigenschappen, dus ik zag in dat we allebei nog altijd naar verlate erkenning zochten. Dit inzicht leidde uiteindelijk tot de ZG-theorie.

De ZG-theorie gaat ervan uit dat mensen die zich Zelf zijn, nooit zulke zelfvernietigende afhankelijkheden zullen ontwikkelen of voortzetten. Pas wanneer er 'niemand thuis' is in je lichaam, is er ruimte voor verslaving en zelfvernietiging. Met andere woorden: wil je meer kans maken om succesvol van je verslaving af te komen, dan moet je je tegelijkertijd 'bewust zijn van je lichaam' en 'je lichaam ZIJN'. Zie jezelf niet alleen als een brein dat werk moet uitvoeren! Bovendien moet je actief beseffen dat jouw leven van jezelf is en dat je het kunt leven zoals JIJ dat wilt, met jouw keuzes.

De ZG-methode streeft ernaar om mensen in uiteenlopende situaties te helpen en kan zeer goede hulp bieden aan diegenen onder ons die kampen met (zelf)vernietigende verslavingen, zoals aan tabak, alcohol, drugs of zelfs medicijnen. Het biedt de kans om je weg terug te vinden naar je zelf, om opnieuw je zelf te leren kennen en je uiteindelijk thuis te (gaan) voelen in je ‘wezen’.

Je eigen zelf ontdekken brengt nieuwe invulling en plezier in je leven. Wanneer je eenmaal 'je zelf' herkent en op weg bent naar een Gezond Zelf-Gevoel™, wordt het risico om terug te vallen steeds kleiner. Behalve je werk, je huis en je gezin heb je nu iets te verliezen wat vroeger nooit een risico vormde, omdat je het überhaupt nooit had: je Zelf!
"De ZG-methode is bedoeld als aanvulling op bestaande verslavingszorg, niet als vervanging daarvoor. Meer informatie over drugsmisbruik is te vinden bij de plaatselijke GGD en interactieve programma's zoals Anonieme Alcoholisten. Om meer te weten te komen over het effect van alcohol en andere drugs op je lichaam kun je terecht bij de Drugs Infolijn [http://www.drugsinfo.nl/].

* Antoinetta Vogels is geen arts of psycholoog maar de auteur van het boek Healthy Sense of Self en directeur van het gelijknamige bedrijf dat is gevestigd in Bellevue, WA, USA. Deze site is een Nederlandstalige versie van de originele Amerikaanse site  hierin vertelt zij over haar  Zelf-Gevoel Methode, die zij heeft ontwikkeld op basis van haar eigen levenservaringen. Het heeft haar enorm geholpen om haar eigen verslavingsproblemen op te lossen. Haar leven en dat van de mensen in haar onmiddellijke omgeving is daardoor veel plezieriger en succesvoller geworden.

Gerelateerde berichten

  • Me-time – Tijd voor jezelf maken
    Me-time – Juist tijdens de pandemie! De zomer staat weer voor de deur, al is de bewolking in alle opzichten vaak nog zeer wisselend. Je wil wel op vakantie maar kan het eigenlijk wel? Je wil wel met je vrienden feesten, maar is dat wel zo slim? Heb jij voldoende me-time? Wat je wel kunt doen is ...
  • Wie ben ik? 
    “Wie ben ik?” is de belangrijkste vraag die je kunt stellen over het meest belangrijke project waar je mee bezig kunt zijn: jezelf! Hoe komt het eigenlijk dat dit niet HET onderwerp van jouw dag is? We praten over politiek, sport, beroemdheden en tegenwoordig natuurlijk heel veel over de Corona-crisis. Maar we vragen ons niet af ...
  • Hoe ontdek je nieuwe kansen in tijden van VERANDERING
    Wij mensen zijn gewoontedieren. We voelen ons het prettigst als we omringd zijn door waar we al bekend mee zijn. We hebben duidelijke verwachtingen van onszelf en willen ook graag begrijpen wat anderen van ons verwachten. We proberen onze toekomstige acties te plannen en te voorspellen. We plannen, hopen, wensen én denken dat we weten ...
  • Besmetting met het Corona-virus en de Zelf-Gevoel Methode om dat te voorkomen
    Besmetting met het Corona-virus en de Zelf-Gevoel Methode om dat te voorkomen   Gezond Zelf-Gevoel ziet het uitbreken van het Corona-virus wel degelijk als een wereldwijde verandering in onze realiteit van alle dag. Deze enorme bedreiging voor onze gezondheid zorgt ervoor dat we ons meer zorgen maken dan goed voor ons is. Hoe cultiveren we de wijsheid ...
  • Een voorproefje uit het boek dat jouw leven kan veranderen
    Wil jij weten wat je kunt verwachten van het boek Gezond Zelf-Gevoel: Dé Methode om het beste uit Jezelf te halen van Antoinetta Vogels?     Vandaag mag je kennismaken middels een korte introductie.   Zo is het allemaal begonnen: Het was 1985 en mijn dochter was drie maanden oud; het werd tijd dat ik weer aan het werk ging. Ik had een ...
  • Hier zijn 7 natuurlijke tips die je helpen om beter te slapen (deel 3)
    Leestijd ± 3 minuten   Een Gezond Zelf-Gevoel is de oplossing van jouw slapeloosheid.   In onze vorige 2 blogberichten hebben we tips en suggesties gedeeld die je zelf kunt toepassen om een beter routine voor het slapengaan te creëren. Maar we deelden ook een ademhalingsoefening om meer rust in lichaam en geest te brengen. In deze blog hebben we ...
  • Hier zijn 7 natuurlijke tips die je helpen om beter te slapen (deel 2)
    Leestijd ± 4 minuten   Als je leert loslaten zal je beter slapen   In onze vorige blogpost hebben we suggesties gedeeld die je kunt toepassen in je routine voordat je gaat slapen. Maar er is nog meer! Lees in deze blog over loslaten.     Als je goed wilt slapen, zorg er dan voor dat je hoofd zo veel mogelijk leeg ...
  • Een Kerstboodschap van Gezond Zelf-Gevoel
    In deze video legt Antoinetta uit ‘hoe je mee kunt helpen het Kerst diner gezellig te houden’.
  • Hier zijn 7 natuurlijke tips die je helpen om beter te slapen
    Leestijd ± 5 minuten   Zou je willen dat je ’s nachts beter kon slapen?   Misschien lig jij ook vaak in het holst van de nacht wakker, wordt je geplaagd door slaaptekort en maak je je zorgen over je verantwoordelijkheden als ouder, echtgenoot, dochter of zoon of als werknemer tegenover je baas. Je ligt te woelen en te ...
  • Dit is precies waarom je moeite hebt om in slaap te vallen
    Leestijd ± 2 minuten   Hoewel ik slapeloosheid heb overwonnen, heb ik af en toe nog steeds moeite om in slaap te vallen. Tijdens het schrijven van mijn nieuwst boek, over onder andere de relatie tussen slapeloosheid en zelf-sabotage, merk ik dat er nog steeds een paar aspecten van mijn slapeloosheid hardnekkig blijven terugkomen.   Vaak als ik echt genoten ...
Lees meer gerelateerde berichten